ب . مشهورات محدوده . مشهورات مطلقه مشهوراتى هستند كه نزد همهء مردم و همهء دانشمندان شهرت داشته و اختصاص به قوم يا علم خاصى ندارند . همانند حسن عدل و قبح ظلم . مشهورات محدوده : قضايائى هستند كه شهرت آنها در يك علم خاص و نزد علماء آن علم مىباشد . مثلا در ميان متكلّمين اين قضيه مشهور است كه « تسلسل باطل و محال است » شايد عالم نحوى از اين قضيه اطلاعى نداشته باشد . همچنين در نزد اصوليين و فقهاء ؛ قضاياى مشهوره‌اى هستند كه ممكن است عالم به طب و يا هندسه از آن اطلاعى نداشته باشد و بالعكس . 2 . تقسيم ديگر مشهورات : الف . مشهورات حقيقيه . ب . مشهورات ظاهريه يا شبيه به مشهورات ( در مباحث جدل اين اقسام تبيين خواهد شد ) . ( ضمنا از اينجا استفاده مىشود كه كاربرد مشهورات در باب جدل است ) . 3 . مشهورات در تقسيم سوم به شش قسم تقسيم مىشوند كه مهمترين تقسيم همين است و بحث ما روى آن متمركز است . اين تقسيم بنابر استقراء است نه حصر عقلى ، و ملاك اين تقسيم اسباب شهرت است ، يعنى مشهورات به لحاظ اسباب ، عوامل ، موجبات شهرت و تطابق آراء به اين اقسام ششگانه تقسيم شده‌اند . الف : واجبات القبول قسم اوّل از اقسام شش‌گانه مشهورات واجبة القبول است يعنى مشهوراتى كه عقل به حكم وجدان ، بداهت و ضرورت ملزم به پذيرش آنهاست طبق آنها حكم مىكند و همهء عقلاء عالم به آن حكم مىكنند و منشأ اين حكم و اشتهار و تطابق آراء عقلاء ، عبارتست از اينكه : اين گونه از احكام « حق جلى » هستند ، يعنى هم حق و مطابق واقع هستند و هم حقّانيت آنها جلى و آشكار است و براى همگان قابل ادراك است ، بنابراين همهء عقلاء طبق آن حكم دارند ، از قبيل اوليات ، مثل : الكلّ اعظم من الجزء و فطريات ، مثل : چهار نصف هشت است ، دو 1 / 5 ده است . و مشاهدات ، مثل آتش گرم است ، خورشيد تابنده است و . . . اين قسم از مشهورات ، همان مشهورات به معناى اعم كلمه هستند كه قبلا معنا شد . در اينجا به وجه تسميهء ديگرى اشاره مىكنيم كه به معناى